BEL?RS?ZL?K sahip olmalar? ve bu yeteneklerin ö?rencilere uygulama konusunda

                         BEL?RS?ZL?KDURUMLARININ ÜST B?L?? ?L??K?S?                                                          AHMET KOLAK                                                     Beykent Üniversitesi                                                              ÖzetBu çal??man?ntemel amac? belirsizlik durumlar?nda insanlar?n ne gibi tepkiler verdi?iniölçümlemeye çal??aca??m. Cinsiyet bak?m?ndan sorgulamalar? yap?larakili?kilendirme çal??mas? yap?lacakt?r. Belirsizli?e tahammülsüzlük ölçe?i ileüst bili? ölçe?inin kar??la?t?rmal? analizi ve bu alanlarda yap?lan çal??malarhakk?nda bilgileri inceleyece?im.                         ÜST B?L??   Üstbili?, bilgiyi i?leme kuram?n?nxiçerdi?i yönlendirici kavramlardand?r.Kavram?n aç?klamas? ve özellikleri, ara?t?rmalarda ve çal??malarda benzerlikgösterirken, yerle?tirildi?i ba?lam ve kendisine yüklenen i?levin iki farkl?biçimde tasarland??? gözlenmektedir. Bireylerin kar??la?t?klar? sorunlar?çözebilmeleri için sahip olmalar? gereken di?er bir özellik ise üstbili?sel(bili?ötesi) becerilerini kullanma yeterlili?idir.

Üstbili?, genel olarakbireyin kendi bili? sistemi, yap?s?, çal??mas? hakk?ndaki bilgisidir.    “Üstbili? tan?m? ilkolarak Flavell ile 1985 y?l?nda kullan?lm??t?r. Flavell, üstbili?i,”bili?sel fenomen hakk?ndaki bilgi ve bili?”; “ki?inin kendi bili?selsüreçleri hakk?ndaki bilgisi ve bu bilginin bili?sel süreçleri kontrol etmekiçin kullan?lmas?” olarak tan?mland?rm??t?r. Eggen ve Kauchak (2001:338,339)üstbili?i, ö?rencilerin çal??ma planlar?n? ve stratejilerini kendilerininbelirlemesi biçiminde s?n?rland?rarak, onu “ö?renme stratejisi” ba?lam?ndaincelemektedirler.

We Will Write a Custom Essay Specifically
For You For Only $13.90/page!


order now

Buna kar??n, kavram?n yerle?tirildi?i bir di?er durum, üst seviyedü?ünme stratejileridir. Woolfolk (1988:267), Caine ve Caine (2002:158, Blakeyve Shelia (1990) ile Welton ve Mallan (1999:283-285) üstbili? kavram?n?,ö?rencilerin kendi dü?ünme ?ekilleri üzerinde dü?ünmeleri ve dü?ünmesüreçlerini kontrol etmeleri olarak bir “üst düzey dü?ünme biçimi” kategorisiiçinde ele almaktad?rlar.” (Candan,2005).   “Üstbili? ile ilgiliyap?lan çal??malar ö?renciler üzerinde yo?unluk kazanm??t?r. Fakat üstbili? ileilgili çal??malar?n ö?retmenler üzerinde gerçekle?tirilerek, ö?retmenlerin üstbili?ile ilgili neler bildi?i ortaya ç?kart?lmal?d?r (Y?ld?z ve Ergin, 2007). Busayede eksiklikler tespit edilerek ö?retmenlerin üstbili? yetenekleriningeli?tirilmesi için çal??malar yap?labilecektir. Çünkü ö?rencilere üst bili?selyeteneklerin kazand?r?lmas? için e?itmenlerin bu yeteneklere sahip olmalar? vebu yeteneklerin ö?rencilere uygulama konusunda bilgi sahibi olmalar?gerekmektedir.

” (Tüysüz ve ark,2008). BEL?RS?ZL??E TAHAMMÜLSÜZLÜK  Birçok insan hayat?n?nbelli ba?l? dönemlerinde ya da ço?unlukla ?imdiye ya da gelece?e aitbelirsizlikler ya?amaktad?r. Belirsizlik ile ilgili kavramlar incelendi?inde,birkaç tan?m dikkat çekmektedir. Crigger’a göre belirsizlik, ya?anan olaylar?nanlam?n? tan?mlamadaki yetersizlikten kaynaklanan bili?sel bir durum olaraktan?mlan?rken; Sar?çam ve di?erlerine (2014)xgöre belirsizlik, gelecek ile ilgilibeklentilerin ya da gelece?in net olmamas? durumu olarak tan?mlanm??t?r.   Belirsizli?in ortayaç?kma a?amas?nda belli ba?l? fikirler ortaya ç?km??t?r.

Krohne (1993), ba?aç?kma teorisinde, baz? bireyler için önceden belli olmayan olarak tan?mlanan,karma??k ve/veya çözülemez olarak görülen belirsizliklerin tehdit edici olarakalg?land???ndan ve bu durumun belirsizli?in duygusal yönüne yol açt???ndanbahsetmektedir.    “Budner (1962)’agöre belirsizlik üçxsebebleolu?abilir.Bunlardan birincisi ipucuxiçermeyen yenixbir durum olabilir; ikincisi birçok ipucunun,oldu?u karma??k birdurum olabilir; üçüncüsü ise farkl? ipuçlar?n?n farkl? bilgiler önerdi?içeli?kili bir durum olabilir.

Yani belirsiz olan bir durum, yeni, karma??k yada çeli?kili çözülemez bir durum olabilir. Tehdit olarak alg?lanan bir durumdaverilen tepkiler boyun e?me ve inkâr olarak iki ?ekildedir. Boyun e?mede ki?i,gerçek durumu de?i?tiremeyece?ine dü?ünerek ve inanarak kabul eder. ?nkârda,gerçek durum, alg?layan bireye göre de?i?tirilir. Mevcut iki yakla??m yeni,karma??k ya da halledilemez belirsiz bir durum meydana geldi?inde ki?inin,belirsizli?e tahammülsüz oldu?u dü?ünülebilir.

” (Sar?çam,2004).                    KAYNAKÇACandan, A. (2005).

Üstbili?sel kuram ve tarih ö?retimi.Kastamonu E?itim Dergisi, 13, 2, 327–332Sar?çam, H. (2004).Belirsizli?e tahammülsüzlü?ün mutlulu?aetkisi, 2Tüysüz ve ark (2008). Ö?retmen adaylar?n?n üstbili? düzeylerininbelirlenmesi, 149